Белорусский язык: Шпаргалки по белорусскому языку

в форме шпаргалок ПЫТАННІ ПА БЕЛАРУСКАЙ МОВЕ 1. Роля мовы ? жыцці грамадства. Функцыі мовы ? грамадстве. 2. Канцэпцыі паходжання беларускай мовы. 3. Формы беларускай нацыянальнай мовы. Нацыянальная мова i духо?ная культура народа. 4. Гістарычныя этапы фарміравання i развіцця беларускай мовы. 5. Старажытныя рукапісы i друкаваныя помнікі на беларускай мове. 6. Адметныя рысы беларускай фанетыкі, зафіксаваныя ? помніках старабеларускай пісьменнасці. 7. Роля беларуса? i беларускай мовы ? культурна-асветніцкім жыцці ?сходняга славянства (Ф.Скарына, С.Будны). 8. Дзяржа?ны статус беларускай мовы ? ВКЛ. 9. Лёс беларускай мовы ? Рэчы Паспалітай i ? Расійскай дзяржаве. Прычыны заняпаду. 10. Першая хваля нацыянальнага Адраджэння. Роля К.Каліно?скага, Я.Чачота, В.Дуніна-Марцінкевіча, Ф.Багушэвіча ? працэсе адрад-жэння беларускай мовы. 11. Новая беларуская літаратурная мова ? XIX пачатку XX стст. Роля Я.Купалы, Я.Коласа, Цёткі (Азаізы Пашкевіч), М.Багдановіча ? працэсах унармавання беларускай мовы ? пачатку XX ст. 12. Праграма нармалізацыі беларускай мовы. Роля “Беларускай граматыкі для школ” Б.Тарашкевіча. Праграма беларусізацыі. 13. Пашырэнне гpaмадскix функцый беларускай мовы ? 20-я гады XX ст. Стварэнне Інбелкульта. Першыя лексікаграфічныя працы. 14. Сучасны стан беларускай літаратурнай мовы. “Закон аб мовах у БССР" (1990 г.). 15. Двухмо?е (білінгвізм) як аб"екты?ная рэальнасць у краінах свету. Аспекты беларуска-рускага двухмо?я (псіхалагічны, педагагічны, сацыялінгвістычны). 16. Паняцце мо?най інтэрферэнцыі. Віды інтэрферэнцыі. Беларускае гутарковае ма?ленне Трасянка. 17. Фанетычны лад сучаснай беларускай мовы. Асно?ныя фанетычныя законы (аканне, яканне, дзеканне, цеканне, асіміляцыйныя працэсы). 18.Адметныя рысы беларускай фанетыкі ? пара?нанні з рускай мовай. Прыста?ныя галосныя i зычныя. Пада?жэнне зычных Правапіс мяккага знака i апострафа. 19. Арфаэпія. Асно?ныя правілы беларускага выма?лення галосных i зычных. Выма?ленне спалучэння? зычных i ix правапіс. 20. Haціск у беларускай мове. Агульная характарыстыка. Правапіс а, о ? складаных словах. 21. Графіка i арфаграфія. Роля беларуса? ва ?дасканаленні кірыліцы. Прынцыпы беларускай арфаграфіі (фанетычны, марфалагічны, напісанні традыцыйныя i дыферэнцыяльныя). 22. Мо?ныя рэформы 1933, 1957 гг. Іх уплы? на стан сучаснай літаратурнай мовы на лексічным, фанетычным i граматычным узро?нях. 23. Марфемная. Структура слова. Правапіс прыставак (без-, бес-, бяз-, бяс-, аб-. ад-). Правапіс ы, і, й пасля прыставак. 24. Марфалогія. Сістэма часцін мовы. Назо?нік. Катэгорыі роду, ліку, склону. Іх адрозненне ад рускай мовы. 25. I-e, II-е, III-е скланенне назо?ніка?. Асаблівасці скланення назо?ніка? ж. роду (з канчаткам -а, -я) i м. роду (з нулявым канчаткам). 26. Рознаскланяльныя назо?нікі. Асаблівасці скланення i правапісу некаторых імён i прозвішча?. 27. Прыметнік. Лексіка-граматычныя разрады. По?ныя i кароткія формы прыметніка? у афіцыйна-справодчых i навуковых тэкстах. Ступені пара?нання прыметніка?. 28. Утварэнне прыналежных прыметніка?. Скланенне якасных i прыналежных прыметніка?. 29. Лічэбнік. Лексіка-граматычныя разрады. Правапіс лічэбніка?. Скланенне колькасных лічэбніка?. 30. Асаблівасці ?жывання дробавых i зборных лічэбніка?. Сінтаксічная сувязь лічэбніка? з назо?нікамі. 31. Займеннік як сродак лагічнай i сінтаксічнай арганізацыі тэксту. Разрады займенніка?. 32. Скланенне асабовых i зваротных займенніка?. Тыповыя памылкі ва ?жыванні i напісанні займенніка?. 33. Дзеясло?. Спражэнне дзеяслова?. Правапіс асабовых канчатка? дзеяслова?. Рознаспрагальныя дзеясловы (бегчы, есці, даць). Асаблівасці ?тварэння дзеяслова? з суфіксамі -ва-, -iвa-, -ыва-. 34. Асаблівасці ?тварэння i ?жывання дзеепрыметніка?. Сродкі замены не?ласцівых беларускай мове дзеепрыметнiка? пры перакладзе тэкста? з рускай мовы. 35. Асаблівасці ?тварэння i ?жывання дзеепрысло?я?. 36. Разрады прысло?я? паводле значэння. Ступені пара?нання прысло?я?. Правапіс прысло?я?. 37. Службовыя часціны мовы (прыназо?нік, злучнік, часціцы). Ужыванне прыназо?ніка? са склонамі. Правапіс прыназо?ніка?. Значэнне i ?жыванне часціц не(ня), ні. 38. Структурныя адзінкі сінтаксісу. Тыпы падпарадкавальнай сувязі (дапасаванне, кіраванне, прымыканне) у словазлучэннях. 39. Асаблівасці дапасавання і кіравання ? беларускай мове. 40. Тыпы сказа?. Просты сказ. Парадак сло? сказе, у тэрміналагічных злучэннях. 41. Аднародныя члены сказа i адасобленыя члены сказа. Знакі прыпынку пры ix. 42. Асноуныя этапы развіцця i крыніцы ?збагачэння сло?нікавага складу беларускай мовы (спрадвечна беларуская i запазычаная лексіка). 43. Лексіка паводле ?жывання (агульна?жывальная i лексіка абмежаванага ?жывання). 44. З гісторыі развіцця i фарміравання беларускай навуковай тэрміналогіі. 45 Асаблівасці развіцця спецыяльнай лексікі на пачатку XX ст. Асно?ныя тэрміналагічныя працы 20-х гадо? XX ст. 46. Патрабаванні да тэрміна?жывання (дакладнасць, яснасць, адназначнасць, сістэмнасць). Лінгвістычнае ?парадкаванне тэрміналогіі. 47. Функцыянаванне беларускай спецыяльнай лексікі. Аб’екты?на-мо?ныя i пазамо?ныя фактары выкарыстання беларускай мовы i спецыяльнай лексікі ? розных сферах дзейнасці. 48. Функцыянальныя стылі беларускай мовы. Навуковы стыль. Лексічны склад навуковага тэксту. Яго марфалагічныя i сінтаксічныя асаблівасці. 49. Жанры навуковай літаратуры (анатацыі, рэзюмэ, рэферат, тэзісы). 50. Афіцыйна-справавы стыль i яго acaблівасці. Паняцце “дакумент” i “службовы дакумент”. 51. Групы афіцыйна-справавой дакументацыі паводле свайго функцыянальнага прызначэння. 52. Тэкст службовага дакумента. Віды зaпісу тэкста?: трафарэт, табліца, анкета, тэкст-аналаг, лінейны запіс. 53. Справавыя лісты, якія патрабуюць адказу (ліст-запытанне, ліст-просьба), якія не патрабуюць адказу (ліст-напамін, ліст-запрашэнне). Патрабаванні да афармлення справавых лісто?. 54. Лексіка-граматычныя асаблівасці мовы справавых папер i службовых дакумента?. Канцылярскія штампы i ix функцыі ? тэксце дакумента. 55. Асабістыя дакументы (заява, а?табіяграфія, даручэнне,распіска), ix кампазіцыйнае i мо?нае афармленне. 56. Формулы ма?ленчага этыкету справавых лісто? (выказванне падзякі, гарантыі, ветлівы зварот, прапанова, запрашэнне i інш.).